Bệnh bại liệt lây qua đường nào, có chữa khỏi được không?

Bệnh bại liệt là tình trạng cơ thể bị nhiễm virus Polio gây teo cơ, hạ chi làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới công việc và sinh hoạt của người bệnh. Bại liệt có khả năng gây biến chứng cho não và  có nguy cơ tử vong cao. Vậy, làm thế nào để nhận biết căn bệnh này? Hãy tìm lời giải đáp trong bài viết dưới đây.

Triệu chứng bệnh bại liệt

Bệnh bại liệt là một căn bệnh được tìm ra từ đầu thế kỷ 20 do sự lây lan của virus cấp tính Polio qua đường tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp nhiễm virus này vào thời kỳ đó đều gặp biến chứng liệt tứ chi hoặc tử vong, điển hình là ở trẻ em.

Bại liệt xuất hiện dưới nhiều thể, các triệu chứng cũng theo đó có phần khác biệt. Tuy nhiên, không ít trường hợp bệnh nhân không có biểu hiện cụ thể nào cho đến khi chuyển biến nặng.

  • Thể nhẹ: Ở thể bại liệt nhẹ, người bệnh bị sốt cao, nhức đầu, khó ngủ, trong người luôn cảm thấy nôn nao kèm theo chứng táo bón. Tuy nhiên, người bệnh có thể hồi phục chỉ sau vài ngày.
  • Thể ẩn: Đối với người bệnh ở thể ẩn, không có triệu chứng đặc biệt nào cả. Do đó, người bệnh dễ dàng bỏ qua sự xuất hiện của virus cho đến khi chuyển biến sang giai đoạn nặng.
  • Thể viêm màng não vô khuẩn: Bệnh nhân bại liệt ở thể viêm màng não vô khuẩn biểu hiện qua các cơn đau cơ, cứng vai gáy và cả sốt cao. Thể bệnh gây viêm tế bào não này rất hiếm khi xảy ra.
  • Thể liệt mềm cấp tính: Thể bại liệt này chỉ chiếm 1% trong tổng số người bệnh. Trong đó biểu hiện rất rõ ràng, bao gồm: Nhức đầu, chán ăn, sốt cao, buồn nôn, cơ thể suy nhược, các cơn đau cơ dữ dội. Lâu dần, người bệnh không còn cảm giác khi vận động dẫn đến bại liệt không đối xứng.

Trong số các thể bệnh trên, thể liệt mềm cấp tính có khả năng gây ra các biến chứng nặng nhất, trong đó có liệt tủy sống, suy hô hấp, liệt tứ chi, mang dị tật suốt đời và có thể tử vong.

Triệu chứng bệnh bại liệt

Nguyên nhân gây bại liệt

Nguyên nhân gây ra bại liệt là do virus Polio lây trong không khí và nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, nó sẽ trực tiếp đi đến hạch bạch huyết và tấn công hệ thần kinh trung ương. Theo đó, các tế bào sừng và tế bào thần kinh vận động của vỏ não bị tổn thương theo nhiều cấp độ.

Loại virus Polio này có thể tồn tại lâu ở môi trường bên ngoài. Theo các nghiên cứu, virus gây bại liệt sống được trong phân khoảng 3 tháng với mức nhiệt 0 đến 4 độ C. Ở nguồn nước, Polio có khả năng sống sót trong hai tuần ở nhiệt độ thường và chống chịu được thời tiết hanh khô. Chỉ khi ở môi trường 56 độ C trong 30 phút, chúng mới bị tiêu diệt hoặc chết ngay khi gặp thuốc tím.

Bệnh bại liệt lây qua đường nào?

Bệnh bại liệt gây ra bởi virus Polio có thể lây truyền từ người sang người bằng đường tiêu hoá. Phần lớn trường hợp mắc bệnh đều sống trong môi trường nguồn nước bị ô nhiễm, đường ống thoát nước kém. Những người bệnh hoặc người mang mầm bệnh có thể đào thải virus theo phân, nguồn nước. Từ đó, các nguồn thực phẩm khác bị ảnh hưởng và Polio sẽ tấn công những người tiếp theo.

Chuyên gia cũng khẳng định, virus bại liệt có thể lây truyền thông qua đường hầu họng. Một số người cho rằng, có khả năng chúng lây truyền sang người qua côn trùng. Tuy nhiên, hiện này chưa có bằng chứng nào công nhận điều này nên các bạn có thể yên tâm.

Bệnh bại liệt có thể lây lan nhanh và dễ dàng, đặc biệt là ở trẻ em. Hệ miễn dịch của trẻ em còn non nớt nên khi tiếp xúc với người nhà mang virus đều có thể phát bệnh. Giai đoạn u bệnh được diễn ra trong khoảng 3 đến 35 ngày. Mặc dù vậy, đối với trường hợp thể liệt mềm chỉ cần nhiều nhất 14 ngày. Giai đoạn lây truyền có thể kéo dài khi virus còn trú ngụ trong cơ thể và bị đào thải ra ngoài môi trường.

Bệnh bại liệt lây qua đường nào

Bại liệt có chữa khỏi được không?

Theo nhiều thống kê y tế, bệnh bại liệt chủ yếu hướng đến trẻ em dưới 5 tuổi. Tỷ lệ liệt không thể hồi phục là 1/200. Trong số bệnh nhân bị liệt thì có khoảng 10% ca bệnh tử vong do suy hô hấp. Đây là một căn bệnh liên quan đến virus nên hiện nay vẫn chưa có cách nào điều trị khỏi hoàn toàn.

Các bác sĩ cho biết, bệnh nhân trẻ tuổi có cơ hội hồi phục nhưng khi đến tuổi trưởng thành, các cơn đau cơ, tê liệt mới sẽ xuất hiện. Do đó, có thể thấy bại liệt khiến người bệnh mang theo di chứng cả đời. Để điều trị căn bệnh này, bác sĩ sử dụng các biện pháp sau:

  • Nâng cao thể trạng của bệnh nhân bằng dịch truyền.
  • Sử dụng thuốc giảm đau như kháng sinh để ngăn chặn tình trạng bội nhiễm nếu có. Các loại thuốc này cần được chỉ định trực tiếp từ bác sĩ.
  • Nếu bệnh nhân bị liệt tuỷ, bác sĩ sẽ tiến hành các kỹ thuật để hỗ trợ hô hấp.
  • Trị liệu hồi phục chức năng vận động và sức khoẻ tổng thể.

Phòng ngừa bại liệt

Bệnh bại liệt có thể xuất hiện ở thể không mang theo triệu chứng. Do đó, để phát hiện ra căn bệnh này rất khó. Chính vì vậy, mỗi người bên chủ động phòng tránh nó. Đầu tiên là tập trung vào việc điều tra vệ sinh nguồn nước, thực phẩm ở nơi bạn sống có được đảm bảo an toàn hay không.

Hơn nữa, việc chế biến, giữ vệ sinh trong ăn uống cần được chú trọng bởi đây đều là môi trường lây nhiễm của virus Polio. Thứ hai, để lan tỏa thông điệp phòng tránh bại liệt, cần có sự hỗ trợ từ báo đài, các cấp địa phương và công tác giữ gìn vệ sinh, nguồn nước chung. Đặc biệt, khu vực bệnh viện, nhà trẻ, trường học là những nơi có nguy cơ lây lan nhanh nhất.

Phòng ngừa bại liệt

Hiện nay, việc chủ động sử dụng biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tiêm vắc-xin. Đây là hành động duy trì khả năng miễn dịch bại liệt. Vắc-xin này được tiêm nhiều lần và có thể bảo vệ con người khỏi bại liệt suốt đời. Nhờ nó, bại liệt được kiểm soát và giảm thiểu nguy cơ diễn biến thành đại dịch.

  • Vắc-xin IPV: Có chứa virus Polio chết nhằm kích thích cơ thể tự tạo ra miễn dịch để phòng bệnh.
  • Vắc-xin OPV: Có chứa virus Polio bị suy yếu để có thể tạo ra lớp bảo vệ không cho virus xâm nhập gây bệnh.

Bên cạnh loại vắc-xin đơn lẻ thì các vắc-xin dạng phối hợp cũng được các nhà sản xuất thêm vào thành phần ngăn chặn sự xâm nhập của virus bại liệt.

  • Vắc-xin 4 trong 1 Tetraxim của Pháp ngăn ngừa được 4 bệnh bao gồm bại liệt, bạch hầu, ho gà, uốn ván.
  • Vắc-xin 5 trong 1 Pentaxim của Pháp giúp phòng tránh 5 loại bệnh bao gồm bạch hầu, uốn ván, ho gà, bại liệt và bệnh liên quan đến virus Hib.
  • Vắc-xin 6 trong 1 Infanrix Hexa của Bỉ và Hexaxim từ Pháp có thể ngăn chặn bệnh bại liệt, ho gà, bạch hầu, uốn ván, viêm gan B và một vài bệnh do chủng vi khiaanr Haemophilus influenzae B.

Như vậy, bệnh bại liệt để lại nhiều di chứng cho người bệnh. Do vậy, chúng ta cần nâng cao ý thức phòng bệnh qua sinh hoạt, lối sống và chủ động tiêm vắc-xin. Đây là giải pháp tối ưu nhất hiện nay. Hãy cân nhắc lựa chọn địa chỉ tiêm phòng đảm bảo an toàn, uy tín, chất lượng để tránh những hậu quả khó lường. Chúc các bạn luôn khỏe mạnh!

Bài viết được chỉnh sửa ngày 12 Tháng Ba, 2021

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *