Đĩa đệm là gì? Cấu tạo, chức năng và các bệnh thường gặp ở đĩa đệm

Các bệnh về địa đệm luôn chiếm tỉ lệ lớn trong số các căn bệnh về xương khớp tại Việt Nam. Tuy nhiên địa đệm là gì, cấu tạo và chức năng ra sao vẫn là thắc mắc chung của không ít người. Để hiểu hơn về bộ phận này, mời độc giả cùng chúng tôi tìm hiểu thông qua bài viết dưới đây. 

Đĩa đệm là gì?

Đĩa đệm chính là bộ phận nằm ở giữa các đốt sống, có vai trò như một miếng đệm dẻo dai nhằm giảm xóc và bảo vệ các đốt sống. Theo nghiên cứu, cột sống của mỗi người có 33 đốt sống và có tổng 23 đĩa đệm. Nếu bất cứ đĩa đệm nào gặp phải vấn đề, phần xương khớp tại vị trí đó sẽ suy giảm chức năng, đau nhức và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động thường ngày.

Cấu tạo của đĩa đệm

Về cơ bản, đĩa đệm được chia thành 3 phần chính bao gồm: keo nhân (nhân nhầy), bao xơ và tấm sụn tận cùng.

Keo nhân

Keo nhân hay nhân nhầy đĩa đệm là một loại dịch nhầy ở chính giữa đĩa đệm. Lớp dịch này trong suốt, không màu sắc, được cấu tạo nên bởi thành phần chính là các proteoglycans – đây là thành phần quan trọng để tạo nên lớp ngoại bảo bảo vệ ở động vật.

Keo nhân ở đĩa đệm có khả năng ngậm nước với hàm lượng lớn. Theo nghiên cứu của các chuyên gia, đây là vùng chứa tới 80% nước. Tuy nhiên theo thời gian từ khi sinh ra cho tới khi trưởng thành, lượng nước này sẽ cạn dần. Tác dụng của việc chứa nước là làm phồng địa đệm. Mỗi khi gặp tác động mạnh, lượng nước này sẽ lập tức được giải phóng để phân tán lực mà địa đệm phải chịu, tránh được những tổn thương.

Đĩa đệm là gìChức năng của đĩa đệm

Bao xơ

Bao xơ là bộ phận bên ngoài cùng, bao bọc lấy phần nhân nhầy bên trong trung tâm đĩa đệm. Bao xơ được cấu tạo nên bởi collagen loại 1, nước và proteoglycan. Các sợi Collagen có kết cấu vững chắc, liên kết chặt chẽ với nhau, có khả năng đàn hồi rất tốt giúp tăng cường sự dẻo dai, linh hoạt và bảo vệ khớp xương cho chúng ta. Lớp bao xơ này cũng ngăn chặn các lực tác động, giúp định hình cột sống vào đúng trục, đúng tư thế.

Tấm sụn tận cùng

Là bộ phận nhỏ nhưng không kém phần quan trọng, tấm sụn tận cùng có cấu tạo như một lá chắn giữa xương sống và bao xơ. Các thành phần cấu tạo nên tấm sụn tận bao gồm: canxi, collagen, nước và proteoglycans. Tấm sụn này có tác dụng bảo vệ đốt sống, bảo vệ đĩa đệm và nhân nhầy không bị nhiễm khuẩn.

Chức năng của đĩa đệm

Đĩa đệm đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc kết nối các xương sống, duy trì hoạt động cho cơ thể. Dưới đây là một số chức năng cơ bản của bộ phận này.

Kết nối các đốt sống thành cột sống

Chức năng hàng đầu của đĩa đệm phải kể đến chính là khả năng kết nối các đốt sống, đảm bảo sự ổn định và cấu trúc chắc chắn cho cột sống. Sự liên kết vững chắc được tạo nên bởi các sợi collagen của bao xơ. Điều này đảm bảo các hoạt động của cơ thể diễn ra hiệu quả, cơ thể người luôn trong trạng thái đứng vững, đứng thẳng.

Chức năng của đĩa đệm

Chịu lực và phân tán lực

Xương khớp luôn phải chịu lực xung quanh trong quá trình vận động. Sự có mặt của đĩa đệm sẽ giúp phân tán lực, giảm độ mạnh và nặng của lực lên xương khớp. Khi cơ thể phải chịu một lực lớn nào đó, nhân nhầy sẽ tỏa ra để phân tán lực đều cho tất cả cấu trúc bao xơ. Từ đó giảm xóc cho xương sống, tránh chịu lực quá lớn tại một tụ điểm có thể gây ảnh hưởng đến cột sống.

Hỗ trợ quá trình trao đổi chất

Quá trình trao đổi chất của đĩa đệm thông thường sẽ thông qua các vòng sợi và màng. Quá trình này thúc đẩy, bổ sung hỗ trợ trao đổi chất cho tổng thể cơ thể người.

Các bệnh thường gặp ở đĩa đệm

Đĩa đệm đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cột sống và đảm bảo hoạt động cho cơ thể. Tuy nhiên theo thời gian, do sự tác động của nhiều yếu tố, sự thay đổi của cơ thể, các đĩa đệm này dễ gặp phải nhiều vấn đề khác nhau. Dưới đây là một số bệnh thường gặp nhất ở đĩa đệm.

Thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh phổ biến hàng đầu trong số các căn bệnh về xương khớp. Đây là hiện tượng nhân nhầy của đĩa đệm thoát ra bên ngoài, chèn ép lên các rễ thần kinh của cột sống. Người bệnh thường có biểu hiện đau nhức, tê bì, mất cảm giác, lâu dần có thể dẫn tại bại liệt các chi do dây thần kinh bị chèn ép. Thoát vị đĩa đệm cần được phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt, nếu không sẽ để lại hậu quả hết sức nặng nề.

Các bệnh thường gặp ở đĩa đệm

Phình đĩa đệm

Phình hay lồi đĩa đệm thường xảy ra nhiều nhất ở vùng đốt sống cổ hoặc lưng. Hiện tượng này cũng xuất phát từ việc nhân nhầy bị đẩy ra bên ngoài đĩa đệm, tuy nhiên vẫn nằm trong tầm kiểm soát của bao xơ. So với thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh, phình đĩa đệm ở mức độ nhẹ hơn. Khi bị phình đĩa đệm, người bệnh cũng có các dấu hiệu tương tự như thoát vị đĩa đệm. Phình đĩa đệm có thể được coi là thoát vị đĩa đệm giai đoạn đầu.

Xẹp đĩa đệm

Khi tuổi tác càng cao, nhân nhầy trong đĩa đệm càng dễ mất nước. Tình trạng này lâu dần sẽ dẫn đến xẹp đĩa đệm, đĩa đệm mất đi độ phồng xốp và dẻo dai. Xẹp đĩa đệm thường gặp phổ biến nhất ở những người lớn tuổi, khi cơ và các khớp xương đã dần đi vào giai đoạn thoái hóa. Sự mất nước khiến cho đĩa đệm mất đi độ đàn hồi, mềm dẻo ban đầu, gây khó khăn cho việc vận động và di chuyển, khiến người bệnh phải chịu những cơn đau kéo dài.

Bài viết trên đây đã cung cấp những thông tin quan trọng về cấu tạo, chức năng và các bệnh thường gặp ở đĩa đệm. Việc hiểu và nắm bắt được những thông tin này sẽ giúp mỗi chúng ta tự bảo vệ bản thân, ngăn ngừa các bệnh nguy hiểm thường gặp ở đĩa đệm, nâng cao ý thức tự giác rèn luyện và giữ gìn thân thể.

Bài viết được chỉnh sửa ngày 12 Tháng Tư, 2021

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *