Bệnh mất ngủ là gì? Nguyên nhân, hậu quả và cách chữa hiệu quả

Một giấc ngủ ngon, sâu giấc sẽ mang đến cho cơ thể tinh thần sảng khoái, dồi dào năng lượng để học tập, làm việc hiệu quả hơn. Ngược lại, mất ngủ sẽ làm suy giảm chất lượng cuộc sống và còn gây ra rất nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe. Vậy mất ngủ là gì? Để hiểu rõ hơn về hiện tượng mất ngủ và có biện pháp khắc phục hiệu quả, mời bạn đọc theo dõi nội dung chia sẻ dưới đây.

Mất ngủ là gì?

Mất ngủ là tình trạng rối loạn giấc ngủ khiến người bệnh khó ngủ, trằn trọc, ngủ không sâu giấc, giấc ngủ bị ngắt quãng. Điều này khiến họ mệt mỏi, tinh thần kém minh mẫn, thiếu tập trung khi học tập, làm việc. Từ đó gây ra rất nhiều hệ quả nguy hiểm đến cả thể trạng cũng như tâm sinh lý của người bị mất ngủ.

Thống kê cho thấy, mất ngủ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, ở mọi tầng lớp xã hội và giới tính. Điều đáng nói ở đây là tình trạng mất ngủ ngày càng trẻ hóa về độ tuổi. Hiện nay, những người trẻ ở độ tuổi 18 – 30 cũng gặp phải hiện tượng này.

mất ngủ

Tương tự các căn bệnh thực thể khác, mất ngủ cũng được chia thành 2 dạng là mất ngủ cấp tính và mất ngủ mãn kinh.

  • Mất ngủ cấp tính là hiện tượng mất ngủ diễn ra trong thời gian ngắn. Có thể được tính bằng 4 tuần trở lại.
  • Mất ngủ mãn tính hay còn gọi là mất ngủ kinh niên. Trước đây, dạng mất ngủ này chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Nhưng giờ đây do ảnh hưởng của lối sống, thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, người trẻ tuổi cũng có thể rơi vào trạng thái mất ngủ này. Mất ngủ kinh niên được tính theo thời gian dài, diễn ra thường xuyên với tần suất trung bình là 3 lần một tuần.

Triệu chứng mất ngủ

Mất ngủ làm ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ của mỗi người. Vì vậy, bạn có thể dễ dàng nhận biết triệu chứng bệnh qua biểu hiện khó ngủ, trằn trọc, nằm mãi không ngủ được.

Ngoài ra, còn có các biểu hiện liên quan như:

  • Khó ngủ về ban đêm
  • Thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, thức nguy mới có thể ngủ được. Sau đó lại dậy rất sớm
  • Cơ thể mệt mỏi, thiếu sức sống, thường xuyên ngáp vặt
  • Luôn có cảm giác khó chịu, cáu kỉnh, lo âu
  • Buồn ngủ về ban ngày nhưng ban đêm lại không thể ngủ sớm, không ngủ sâu giấc
  • Thiếu tập trung trong công việc, thường chảy nước mắt
  • Đau nhức đầu, căng thẳng thần kinh
  • Rối loạn tiêu hóa, đường ruột và dạ dày dễ bị kích thích

Ngoài ra, tùy vào thể trạng và mức độ mất ngủ của mỗi người mà bệnh còn có những triệu chứng đi kèm khác. Tuy nhiên, đa phần các trường hợp đều có chung các biểu hiện nêu trên. Vì vậy, nếu nhận thấy triệu chứng bệnh kéo dài, có tính chất lặp lại thường xuyên thì mọi người nên tư vấn bác sĩ chuyên khoa để có giải pháp khắc phục sớm. Hạn chế để xảy ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe.

Nguyên nhân mất ngủ

Tình trạng mất ngủ sẽ tác động trực tiếp đến hệ thần kinh của người bệnh. Không gây ra một tổn thương rõ rệt ở vị trí nào trên cơ thể. Tuy vậy, mất ngủ cũng có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố tinh thần, thói quen sinh hoạt và cả chế độ dinh dưỡng.

Cụ thể như sau:

Mất ngủ do stress

Những người thường xuyên bị căng thẳng, stress do áp lực công việc, áp lực cuộc sống, do lo lắng về bệnh tật,… đều làm ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh. Lúc này, hệ thần kinh phải làm việc liên tục để giải tỏa những vấn đề người bệnh đang lo lắng. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến việc mất ngủ.

Thói quen, giờ giấc sinh hoạt

Mỗi một cơ thể người đều có một loại phản xạ có điều kiện được gọi là đồng hồ sinh học. Nếu bạn duy trì được thói quen ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc sẽ dễ dàng đi vào giấc ngủ. Ngược lại, nếu bạn ăn uống, ngủ nghỉ thất thường sẽ khiến bạn khó ngủ hơn. Đây là một trong những nguyên nhân gây mất ngủ rất phổ biến ở giới trẻ.

nguyên nhân mất ngủ

Giường ngủ không thoải mái

Nệm ngủ, giường ngủ quá cứng, quá mềm hoặc tư thế nằm không thoải mái cũng khiến người bệnh khó chịu khi nằm ngủ. Thường xuyên phải xoay chuyển tư thế khiến tinh thần luôn phải tư duy, hoạt động. Vì thế sẽ dẫn đến tình trạng mất ngủ.

Chất kích thích

Đồ uống có cồn, cafein, bia, rượu là các loại chất kinh thích tác động mạnh đến thần kinh của người sử dụng. Nếu sử dụng các đồ uống độc hại này về buổi chiều hoặc trước khi đi ngủ sẽ khiến bạn có cảm giác tỉnh táo hơn, ngăn cản việc nghỉ ngơi của hệ thần kinh. Vì thế bạn sẽ rất khó ngủ, mất ngủ và thường bị thức giấc giữa đêm.

Ăn no trước khi đi ngủ

Ăn quá no trước khi đi ngủ sẽ khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động liên tục và gây ra cảm giác khó chịu, căng tức bụng khi nằm xuống. Cộng với việc dạ dày phải làm việc quá sức gây ra hội chứng trào ngược dạ dày, ợ chua, đầy bụng. Tất yếu sẽ làm ảnh hưởng đến cảm giác buồn ngủ và khiến bạn mất ngủ.

Mất ngủ do bệnh lý

Các bệnh lý về xương khớp, cột sống hoặc bệnh về hệ bài tiết cũng là nguyên nhân khiến bạn mất ngủ. Bởi nếu bạn mắc bệnh về cột sống, xương khớp sẽ thường xuyên gặp phải cơn đau nhức khó chịu gây ra.

Nếu mắc bệnh về hệ bài tiết sẽ khiến bạn thường xuyên đi vệ sinh về ban đêm. Những vấn đề này đều làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và dẫn đến mất ngủ.

Tác dụng phụ của thuốc Tây

Lạm dụng thuốc Tây cũng là nguyên nhân làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh và cản trở giấc ngủ của bạn. Một số loại thuốc Tây gây ra nhiều tác dụng phụ gây mất ngủ nhất là: Thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm, thuốc tăng huyết áp,…

Ngoài các nguyên nhân chính nêu trên còn có một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ mất ngủ là:

  • Giới tính: Các nghiên cứu khoa học cho biết nữ giới dễ bị mất ngủ hơn so với nam giới. Nguyên nhân là nội tiết tố của phụ nữ luôn có sự thay đổi ở các thời điểm nhạy cảm như: Chu kỳ “đèn đỏ”, mang thai hoặc sau sinh, tiền mãn kinh,… Sự thay đổi thất thường của nội tiết sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến tâm sinh lý của nữ giới khiến họ mất ngủ.
  • Tuổi tác: Sức khỏe và tinh thần của người cao tuổi không thể khỏe mạnh và minh mẫn như người trẻ tuổi. Vì vậy, người già là nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị mất ngủ hơn so với người khác.
  • Đặc thù công việc: Một số người làm các công việc đặc thù, thường xuyên phải xoay ca, làm đêm, làm ngày hoặc phải thức quá khuya hay áp lực công việc quá lớn cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ mất ngủ.
  • Lạ nhà: Nhiều người nhạy cảm với không gian sẽ rất dễ bị mất ngủ khi lạ nhà, lạ giường. Ví dụ như đi du lịch, ngủ lại nhà người quen, thay đổi môi trường sống,… cũng là yếu tố khiến bạn rơi vào trạng thái mất ngủ cấp tính.

Hậu quả của mất ngủ

Mất ngủ không gây đau đớn, không làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh. Thế nhưng nếu để tình trạng này kéo dài sẽ khiến bạn phải đối mặt với rất nhiều hậu quả đáng tiếc. Bởi mất ngủ sẽ chi phối đến tinh thần, sự minh mẫn của mỗi người. Nếu thần kinh không ổn định sẽ gây ra nhiều biến chứng khó lường. Cụ thể là:

Rối loạn tinh thần

Mất ngủ sẽ khiến người bệnh rơi vào vòng trạng thái không lối thoát. Thường xuyên lo lắng, căng thẳng, cảm thấy cô đơn và suy nghĩ tiêu cực hơn so với người có chất lượng giấc ngủ tốt. Tình trạng này kéo dài khiến người bệnh bị suy nhược thần kinh, thiếu sức sống, dễ rơi vào trạng thái trầm cảm.

Gây teo não và tăng nguy cơ đột quỵ

Bản tin trên tạp chí Neuroscience (Hoa Kỳ) cho biết, mất ngủ kinh niên sẽ làm tăng nguy cơ teo não với 25% người bị teo não bắt nguồn từ việc mất ngủ gây ra. Với người trẻ tuổi, mất ngủ thường xuyên, giấc ngủ ngắn và thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm có nguy cơ mắc bệnh đột quỵ cao hơn gấp 8 lần so với người bình thường.

Ảnh hưởng đến sắc đẹp

Ngủ không đủ giấc hoặc thường xuyên mất ngủ sẽ kích thích cơ thể tăng cường sản sinh hormone cortisol và phá vỡ cấu trúc collagen trong tế bào. Vì thế, sắc tố da sẽ bị ảnh hưởng, làn da mất đi độ đàn hồi, mịn màng và sự săn chắc. Đây chính là lý do người bị mất ngủ kinh niên có sắc tố da kém tươi tắn hơn những người bình thường.

hậu quả của mất ngủ

Tăng nguy cơ thừa cân, béo phì

Mất ngủ sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thần kinh não bộ. Cộng với việc đồng hồ sinh học bị thay đổi khiến hệ tiêu hóa luôn luôn hoạt động. Điều này khiến bạn nhanh bị đói và có cảm giác đói về ban đêm. Hệ quả là bạn phải tìm kiếm đồ ăn để tìm lại cảm giác dễ chịu cho dạ dày. Từ đó làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.

Ảnh hưởng đến sức khỏe hệ tim mạch

Mất ngủ khiến thần kinh thường xuyên phải hoạt động dẫn đến quả tải và làm tăng áp lực đến tim cũng như chỉ số huyết áp. Vì vậy, mất ngủ sẽ gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe tim mạch, làm tăng nguy cơ tử vong do mắc các bệnh về tim và mạch vành. Điều này đã được nghiên cứu và công bố trên Tạp chí Tim mạch Châu Âu.

Gây suy giảm sinh lý

Nghiên cứu của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ cho biết mất ngủ sẽ làm suy giảm nồng độ hormone sinh dục nam. Nồng độ hormone sinh dục sụt giảm nghiêm trọng sẽ làm suy giảm ham muốn tình dục, tăng nguy cơ mắc bệnh rối loạn cương dương, yếu sinh lý, xuất tinh sớm…. Những vấn đề này sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tình dục và tăng nguy cơ vô sinh nam.

Tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư

Mất ngủ sẽ gây ra hàng loạt tác động tiêu cực đến mọi bộ phận của cơ thể. Từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư. Đặc biệt là bệnh ung thư vú và ung thư đại tràng.

Tóm lại, mất ngủ gây ra rất nhiều hậu quả nặng nề cho sức khỏe nếu không có biện pháp khắc phục sớm và đúng cách. Do đó, mọi người nên chủ động tư vấn bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán, can thiệp y tế kịp thời.

Cách chữa mất ngủ tại nhà hiệu quả

Mất ngủ thường xảy ra do yếu tố tâm lý, tinh thần. Do đó, đa số tình trạng này có thể áp dụng điều trị tại nhà bằng các thảo dược dân gian quen thuộc trong vườn nhà. Dưới đây là một số bài thuốc hiệu quả được lưu truyền rộng rãi bạn có thể tham khảo áp dụng.

Chữa mất ngủ bằng đậu xanh

Theo nghiên cứu của y học hiện đại, đậu xanh là loại ngũ cốc rất giàu chất xơ, hàm lượng axit béo, omega-3 và protein phong phú. Ngoài ra, loại hạt này còn cung cấp cho cơ thể rất nhiều vitamin quan trọng cho sức khỏe như: Vitamin B, C, E, K,… cùng nhiều khoáng chất thiết yếu như: Canxi, Magie, Sắt, Kali, Flavonoid, acid folic,… Đầy đều là nguồn dinh dưỡng giúp tăng cường sức đề kháng, tăng cường hệ miễn dịch, giúp chống oxy hóa rất tốt.

Bên cạnh đó, y học cổ truyền còn cho biết đậu xanh có tính mát, vị ngọt có tác dụng rất tốt trong việc giúp an thần, ngủ ngon. Nhờ vậy, tình trạng mất ngủ, khó ngủ, rối loạn giấc ngủ được cải thiện nhanh chóng nếu sử dụng đúng cách.

Để áp dụng bài thuốc này, người bệnh thực hiện theo hướng dẫn sau:

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Đậu xanh: 50g
  • Đường phèn: 10g
  • Nước sạch: 200ml

Cách thực hiện:

* Cách 1: Cháo đậu xanh đường phèn

  • Người bệnh rửa sạch đậu xanh rồi cho vào nồi hấp, hấp chín nguyên liệu
  • Đun sôi đường phèn với số nước đã chuẩn bị. Tiếp tục cho đậu xanh đã hấp chín vào nồi
  • Để cháo nguội bớt rồi ăn trực tiếp khi còn nóng
  • Áp dụng bài thuốc liên tục trong vòng 1 tuần, tình trạng mất ngủ sẽ được cải thiện đáng kể.

* Cách 2: Chè đậu xanh

  • Rửa sạch 50g đậu xanh đã được tách vỏ rồi để ráo
  • Cho đậu xanh và đường phèn đun sôi với 200ml nước trong vòng 20 phút đến khi nguyên liệu đặc lại như chè thì tắt bếp
  • Ăn chè đậu xanh khi còn nóng để đạt được hiệu quả tốt nhất.
  • Áp dụng bài thuốc đều đặn 1 lần/ ngày để triệu chứng mất ngủ sớm được khắc phục.

Chữa mất ngủ bằng lá vông

Theo Đông y, lá vông ( loại lá vông bánh tẻ) có vị đắng nhạt, tính bình, hơi chát. Đặc tính này của lá vông có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, giúp an thần, kích thích cảm giác nguồn ngủ, hạ huyết áp, hạ nhiệt, tiêu tích, sát trùng, tiêu tích,…. rất tốt. Vì vậy, lá vông loại bánh tẻ được áp dụng rất phổ biến trong việc an thần, chữa mất ngủ, mang lại giấc ngủ ngon cho người bệnh.

chữa mất ngủ

Cách thực hiện:

* Cách 1: Sử dụng lá vông như món ăn

Hướng dẫn cách làm:

  • Người bệnh rửa sạch một nắm lá vông bánh tẻ rồi đem luộc hoặc thái nhỏ để nấu canh như các loại rau thường ngày khác.
  • Ăn lá vông bánh tẻ hàng ngày, sau khoảng 1 tuần, tình trạng mất ngủ, khó ngủ sẽ được khắc phục rõ rệt.

* Cách 2: Uống nước lá vông

  • Người bệnh rửa sạch 50g lá vông, vảy ráo rồi đem phơi tái
  • Thái nhỏ nguyên liệu, cho vào tách hãm như hãm trà
  • Dùng nước lá vông uống khi còn nóng trước khi đi ngủ
  • Mỗi ngày uống một tách trà lá vông người bệnh sẽ nhận được những tác dụng tích cực từ bài thuốc đem lại.

Cây ruốc chữa mất ngủ

Theo nghiên cứu của y học hiện đại, trong lá cây ruốc có chứa rất nhiều thành phần hóa học tốt như: Alcaloid, saponin, flavonoid,… Các hoạt chất có tác dụng tăng cường sức đề kháng, làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể.

Còn trong Đông y, cây ruốc được biết đến là dược liệu có vị ngọt hậu, hơi đắng, tính mát. Những đặc điểm này của cây ruốc mang lại rất nhiều công dụng tốt cho sức khỏe như:

  • Giải tỏa căng thẳng thần kinh, thư giãn tâm lý, làm giảm tình trạng lo âu, căng thẳng
  • An thần, giúp ngủ ngon, ngủ sâu giấc
  • Thanh nhiệt, làm mát gan, giải độc gan, giảm  triệu chứng đau nhức xương khớp thường gặp ở người cao tuổi
  • Hỗ trợ điều trị bệnh mất ngủ kinh niên

Hướng dẫn áp dụng bài thuốc:

  • Người bệnh lấy khoảng 10g lá cây ruốc khô hãm với 150ml nước sôi như hãm trà xanh
  • Đợi 5 – 7 phút cho tinh chất của lá cây ruốc tiết ra nước thì dùng nước này để uống khi còn ấm
  • Mỗi ngày sử dụng một tách trà lá ruốc, triệu chứng bệnh mất ngủ sẽ sớm được đẩy lùi.

Chữa mất ngủ bằng chuối xanh

Chuối là loại quả rất quen thuộc của người Việt Nam. Cả chuối chín và chuối xanh đều đem đến rất nhiều thành phần dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Từ người già đến trẻ nhỏ đều có thể ăn chuối hàng ngày để bồi bổ sức khỏe, tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ sức khỏe.

Chuối xanh biết đến trong việc điều trị mất ngủ nhờ các thành phần chất xơ, vitamin B6, C, tinh bột và rất nhiều khoáng chất có tác dụng ổn định sự hoạt động của hệ thần kinh như: Magie, kali,…. Vì vậy, nếu đang bị mất ngủ kinh niên, bạn có thể tham khảo áp dụng bài thuốc này để sớm cải thiện triệu chứng bệnh.

Cách dùng chuối xanh chữa mất ngủ:

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Chuối xanh: 1 quả
  • Bột quế: 1 thìa cà phê

Các bước thực hiện:

  • Người bệnh đem gọt vỏ quả chuối xanh, cắt hai đầu rồi đun sôi với 50ml nước trong khoảng 20 phút
  • Vớt quả chuối ra ngoài, cho bột quế vào nước chuối, khuấy đều
  • Dùng nước chuối xanh trộn bột quế trước 30 phút khi đi ngủ sẽ giúp thư giãn thần kinh, an thần, kích thích cảm giác buồn ngủ. Nhờ vậy, người bệnh sẽ dễ ngủ và ngủ ngon hơn.
  • Áp dụng bài thuốc đều đặn mỗi ngày để chuối xanh và bột quế phát huy tối đa công dụng.

Chữa mất ngủ bằng mật ong

Không chỉ có tác dụng tốt trong việc bồi bổ sức khỏe, giúp người ốm dậy mau chóng hồi phục sức khỏe mà còn có tác dụng rất tốt trong điều trị bệnh mất ngủ tại nhà.

Theo y học cổ truyền, mật ong có vị ngọt thanh, tính bình có tác dụng nhuận trạng, bồi bổ khí huyết, giải độc, tăng cường miễn dịch hiệu quả.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu y học hiện đại cũng có thất trong mật ong chứa rất nhiều loại axit amin, vitamin và các khoáng chất cần thiết cho cơ thể như: Protein, natri, kali,… Tất cả những thành phần này đều có công dụng tăng cường lưu thông máu, điều hòa nội tiết, giải phóng áp lực thần kinh. Vì vậy, mật ong được ứng dụng rộng rãi trong việc điều trị bệnh mất ngủ mọi lứa tuổi (trừ trẻ em dưới 1 tuổi).

Một số cách dùng mật ong chữa mất ngủ

* Cách 1: Mật ong nguyên chất

  • Người bệnh dùng hòa 2 thìa mật ong nguyên chất với 200ml nước ấm rồi uống trực tiếp trước khi đi ngủ.
  • Thực hiện bài thuốc đều đặn mỗi ngày 1 lần, sau 10 ngày bạn sẽ thấy dễ ngủ, ngủ ngon và ngủ sâu giấc hơn.

* Cách 2: Kết hợp mật ong với hoa cúc

Trà mật ong hoa cúc chữa mất ngủ

  • Người bệnh đun sôi 10g hoa cúc và 5g cam thảo với 500ml nước
  • Thêm 3 thìa mật ong vào ấm thuốc rồi khuấy đều
  • Uống trà mật ong hoa cúc và cam thảo đều đặn mỗi ngày sẽ thấy tình trạng mất ngủ được cải thiện rõ rệt.

* Cách 3: Kết hợp mật ong với sữa tươi

  • Người bệnh cho 3 thìa cà phê mật ong vào 200ml sữa tươi sau đó khuấy đều lên.
  • Uống sữa mật ong trước khi đi ngủ mỗi ngày sẽ giúp chữa bệnh mất ngủ hiệu quả.

Quả la hán chữa mất ngủ

Từ lâu quả la hán đã biết đến với nhiều công dụng nổi bật trong điều trị các bệnh lý về hô hấp và đường ruột. Thế nhưng còn có một lợi ích tuyệt vời từ quả la hán mà không phải ai cũng biết đó là chữa mất ngủ.

Theo y học cổ truyền, thành phần đường tự nhiên dồi dào trong quả la hán có tác dụng rất tốt trong việc ổn định đường huyết, giải độc, làm mát gan và thúc đẩy sự hồi phục sức khỏe. Vì vậy, quả la hán được nhiều người sử dụng để chữa mất ngủ tại nhà và đạt được kết quả rất tốt.

Cách thực hiện như sau:

  • Người bệnh rửa sạch 1 quả la hán rồi thái thành từng lát mỏng
  • Hãm nguyên liệu với 200ml nước sôi để uống như nước lọc hàng ngày
  • Thực hiện bài thuốc đều đặn hàng ngày, sau 7 – 10 ngày, bạn sẽ thấy giấc ngủ đến nhanh hơn và ngủ ngon hơn nhiều.

Mất ngủ tuy không gây ra cảm giác đau đớn cho người bệnh nhưng có thể gây ra những hậu quả nặng nề cho sức khỏe nếu tình trạng này không được chấm dứt sớm. Vì vậy, mỗi người nên xây dựng cho mình lối sống lành mạnh, khoa học và lựa chọn cho mình cách chữa trị hiệu quả để bảo vệ sức khỏe khỏi các tác động tiêu cực do mất ngủ gây ra. Chúc bạn đọc nhiều niềm vui trong cuộc sống!

Bài viết được chỉnh sửa ngày 27 Tháng Hai, 2021

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *