Sụn khớp cấu tạo, tác dụng gì? Nguyên nhân thoái hóa sụn khớp?

Sụn khớp bị tổn thương, thoái hóa hoặc bào mòn chính là nguyên nhân chính dẫn tới các bệnh lý xương khớp. Vậy sụn khớp là gì? Vai trò của bộ phận này có quan trọng không? Câu trả lời sẽ được đưa tới bạn đọc thông qua nội dung bài viết dưới đây.

Sụn khớp là gì?

Khớp được cấu tạo bởi 5 phần bao gồm: Sụn khớp, xương dưới sụn, dịch khớp, dây chằng và bao khớp. Mỗi phần lại có những vai trò, chức năng cụ thể để giúp các khớp xương của con người có thể hoạt động dẻo dai, linh hoạt trong các vận động.

Trong các thành phần trên, sụn khớp là thành phần được đánh giá quan trọng và không thể thiếu. Sụn khớp được mô tả là phần mô trong suốt bao lấy phần đầu xương, có vai trò tạo độ trượt, tránh các xương va chạm trực tiếp với nhau, tạo độ dẻo dai cho khớp. Sụn khớp có cấu tạo rất đặc biệt khi vừa cứng nhưng lại vẫn dẻo dai và độ đàn hồi tốt.

Sụn khớp

Cấu tạo của sụn khớp

Khi đi sâu vào nghiên cứu cấu tạo, sụn khớp được cấu tạo bởi 2 phần chính bao gồm: Tế bào sụn và chất căn bản.

  • Tế bào sụn là nơi sản xuất các chất căn bản, chỉ chiếm khoảng gần 10% trọng lượng của mô sụn.
  • Chất căn bản: Được xem là thành phần chính của sụn khớp, cấu tạo chủ yếu từ Collagen, Proteoglycan. Chất căn bản có vai trò giúp sụn khớp hoàn thành được chức năng của mình là chịu được áp lực và sức nặng.

Tác dụng của sụn khớp

Sụn khớp có rất nhiều tác dụng, bao gồm:

Tăng cường sự dẻo dai, linh hoạt cho khớp

Chắc hẳn bạn đọc cũng đã có đôi lần ngạc nhiên vì sự dẻo dai của xương khớp trong cơ thể mình. Sự linh hoạt, mềm dẻo của khớp đều được mang tới nhờ sụn khớp. Có thể thấy, sụn khớp có vai trò rất quan trọng trong việc vận động của con người, giúp các khớp xương được hoạt động một cách dẻo dai, nhẹ nhàng.

Bảo vệ, giảm chấn thương khớp xương

Không chỉ vậy, sụn khớp còn giúp ngăn chặn sự tiếp giáp giữa hai xương, hạn chế sự ma sát, như một lớp áo giáp có tác dụng đệm, bảo vệ, giảm bớt chấn thương khi khớp xương của con người tham gia vào các hoạt động trong cuộc sống.

Có vai trò quan trọng đối với sự vận động của con người nhưng sụn khớp lại có cấu tạo khá đặc biệt: Không có mạch máu, không có dây thần kinh để chi phối hay nuôi dưỡng, không được cung cấp dưỡng chất. Toàn bộ dưỡng chất sụn khớp nhận được là thông quá quá trình thẩm thấu chất dinh dưỡng qua các hệ thống khác trong khớp như: dịch khớp, xương dưới sụn, màng hoạt dịch….

Chính vì có cấu tạo đặc biệt nên sụn khớp cũng có những nhược điểm riêng nhất định như dễ bị bào mòn, thoái hóa theo thời gian. Quá trình này diễn ra âm thầm, không có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào nên thông thường khi phát hiện, người bệnh đã có các cơn đau tại vùng xương khớp hay mắc những bệnh lý cụ thể có liên quan tới xương khớp.

Tác dụng của sụn khớp

Bị thoái hóa, bào mòn sụn khớp do đâu?

Sụn khớp bị tổn thương mang tới những ảnh hưởng nặng nề cho người bệnh, chi phối trực tiếp các hoạt động của con người. Người bệnh khó khăn khi vận động, các khớp đau nhức và gây mệt mỏi. Vậy sụn khớp bị thoái hóa, bào mòn do những nguyên nhân nào?

Nhiều nghiên cứu đã được tiến hành và chỉ ra rằng: Việc thường xuyên phải chịu các áp lực tạo nên do các hoạt động của cơ thể khiến sụn khớp dần bị bào mòn và thoái hóa theo thời gian. Bên cạnh đó việc không được nuôi dưỡng, cung cấp đầy đủ dưỡng chất cũng gây ra những ảnh hưởng nhất định tới sụn khớp. Các nguyên nhân dẫn tới thoái hóa sụn khớp có thể kể đến như:

  • Khi áp lực từ hoạt động, vận động của chủ thể quá lớn gây quá tải lên các tế bào sụn, khi này tế bào sẽ giải phóng các enzym, sự có mặt các enzym này đã phá hủy các chất căn bản của sụn (chất có vai trò giúp cơ khớp dẻo dai, chịu được sức nặng trong các hoạt động).
  • Sụn khớp không được cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng khiến các sợi collagen dễ bị đứt gãy, suy giảm sự dẻo dai. Không những vậy các sợi collagen khi này còn bị thay đổi về mặt cấu trúc khi có cấu trúc lộn xộn, không hoàn chỉnh. Hậu quả của điều này là sụn khớp bị suy giảm sự đàn hồi và dẻo dai, dẫn tới thoái hóa dần theo thời gian.

Trong suốt quá trình bị bào mòn, các mảnh vỡ sẽ được hình thành tại phần sụn và nằm sâu bên trong phần dịch khớp. Với khả năng đề kháng và phòng vệ của cơ thể, các mảnh vỡ như vật thế lạ xâm nhập, kích ứng sức đề kháng trong con người, dẫn tới hiện tượng viêm. Tất nhiên, quá trình viêm vô tình đã làm gia tăng tốc độ phá hủy cấu trúc của sụn, các phần xương khớp xung quanh cũng chịu những ảnh hưởng nhất định.

Bào mòn sụn khớp và thoái hóa có nguy hiểm hay không? Câu trả lời là có. Việc sụn bị bào mòn, thoái hóa gây ra những bệnh lý nguy hiểm về xương khớp như: Cứng khớp, thoái hóa khớp, đau khớp, sưng khớp, các hoạt động tại khớp bị hạn chế. Người bệnh cảm thấy mệt mỏi cả về sức khỏe và tinh thần.

Bị thoái hóa, bào mòn sụn khớp do đâu

Điều trị thoái hóa, bào mòn sụn khớp như thế nào?

Chắc hẳn bạn đọc đang thắc mắc có cách nào để điều trị tình trạng sụn khớp bị bào mòn hay không. Hiện nay, đối mặt với việc sụn khớp bị suy giảm chức năng do thoái hóa, bào mòn, có nhiều phương pháp chữa trị đã được đưa ra như:

  • Tăng cường bổ sung collagen thông qua các sản phẩm như thuốc, thực phẩm. Tuy nhiên thực thế, collagen phần lớn do cơ thể sản sinh ra. Càng nhiều tuổi thì lượng collagen trong cơ thể càng suy giảm, dẫn tới lượng collagen trong sụn khớp cũng suy giảm theo. Các sản phẩm bổ trợ có thể góp phần nhỏ vào việc bổ sung collagen cho cơ thể nhưng lại có ảnh hưởng rất ít đối với sụn khớp. Vì vậy việc ngăn chặn thoái hóa sụn khớp là khá khó khăn.
  • Bổ sung thêm các loại thuốc ức chế quá trình sản sinh enzym – tác nhân hàng đầu phá hủy sụn khớp, bổ sung thêm tiểu cầu cũng là các phương pháp điều trị đang được lựa chọn hiện nay. Vậy nhưng đây chỉ là biện pháp tạm thời, kèm theo một số tác dụng phụ hiếm thấy như ảnh hưởng đến cơ, hệ thống dây chằng của người bệnh khiến bệnh trở nên nặng và khó điều trị hơn.
  • Khi sụn khớp thoái hóa gây đau, viêm thì người bệnh có thể sử dụng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau để làm giãn cơ, giảm đau một cách tạm thời.
  • Phương pháp cuối cùng hiện nay đang được áp dụng là phẫu thuật cắt bỏ hoặc thay sụn khớp.

Các phương pháp điều trị khá đa dạng và được chỉ định phụ thuộc trên tình trạng của từng người bệnh. Tuy nhiên hiệu quả các phương pháp mang tới chỉ có tính tạm thời, hiệu quả không cao.

Bên cạnh việc quan tâm tới các phương pháp điều trị người bệnh cũng nên biết được cách phòng ngừa căn bệnh này. Đó là:

  • Bạn nên thường xuyên tập thể dục thể thao để tăng cường sự dẻo dai cho các khớp, hạn chế các hoạt động mạnh một cách đột ngột
  • Có chế độ dinh dưỡng phù hợp để tăng thêm sự mềm dẻo cho phần sụn
  • Khi có dấu hiệu đau khớp, cứng khớp nên thăm khám kịp thời để có hướng điều trị hợp lý, phát hiện bệnh sớm thì khả năng chữa trị sẽ dễ và hiệu quả chữa trị cũng cao hơn.

Bạn đọc đã biết được vai trò, chức năng của sụn khớp cũng như những biến chứng nguy hiểm có thể gặp khi sụn khớp bị thoái hóa? Hi vọng với những thông tin bổ ích này bạn đọc đã biết cách phòng tránh, hạn chế thoái hóa sụn khớp. Chúc bạn sẽ luôn giữ được một bộ xương khớp khỏe mạnh và dẻo dai.

Bài viết được chỉnh sửa ngày 21 Tháng Ba, 2021

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *