Viêm khớp dấu hiệu dễ nhận biết? Có nguy hiểm, nên ăn gì và kiêng gì?

Viêm khớp là tình trạng sưng viêm, nhiễm trùng trong các khớp do nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhận biết sớm các triệu chứng, nguyên nhân gây viêm khớp sẽ giúp người bệnh kiểm soát và phòng ngừa tốt biến chứng nguy hiểm của bệnh. Dưới đây là những thông tin chi tiết về viêm khớp!

Viêm khớp là gì?

Viêm khớp (còn được gọi là Arthritis) là tình trạng một hoặc nhiều khớp trong cơ thể bị sưng viêm, nhiễm trùng. Một số triệu chứng phổ biến của bệnh là đau nhức, cứng khớp, hạn chế vận động…

Có hàng trăm loại viêm khớp khác nhau được chia ra làm bệnh viêm khớp đơn thuần và viêm khớp ảnh hưởng đến cơ quan khác trong cơ thể. Trong các loại bệnh viêm khớp, hai dạng viêm khớp phổ biến nhất là viêm khớp dạng thấp và viêm xương khớp, trong đó:

  • Viêm khớp dạng thấp: Là tình trạng bệnh liên quan tới hệ thống miễn dịch trong cơ thể. Bệnh gây ra các tổn thương ở màng hoạt dịch và rối loạn thành phần trong các khớp. Viêm khớp dạng thấp có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào trong đó phụ nữ trung niên, người có tiền sử mắc bệnh lupus, vảy nến là những người có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
  • Viêm xương khớp: Là tình trạng viêm khớp thường gặp nhất. Bệnh gây tổn thương đến sụn khớp bao bọc đầu xương. Viêm xương khớp ảnh hưởng đến khả năng vận động thậm chí gây biến dạng xương. Viêm xương khớp thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, người bị chấn thương…

Viêm xương khớp là bệnh ảnh hưởng đến khả năng vận động, sinh hoạt và sức khỏe của người bệnh. Do đó, mục tiêu chính của việc điều trị viêm khớp là giảm và kiểm soát các triệu chứng của bệnh.

Viêm khớp

Triệu chứng bệnh viêm khớp

Tùy vào loại viêm khớp và vị trí của khớp bị viêm mà các triệu chứng của bệnh sẽ khác nhau. Tuy nhiên, dấu hiệu rõ nét thường gặp nhất của bệnh là:

Đau nhức ở khớp

Vị trí đau ở khớp phụ thuộc vào khu vực bị viêm hoặc ảnh hưởng của viêm. Trong đó, tỷ lệ người bệnh bị đau các khớp nhiều nhất là: khớp háng, khớp gối, khớp vai, khớp ngón tay, khớp ngón chân, khớp cổ tay… Cảm giác đau nhức ở khớp ngày càng tăng nặng theo thời gian. Người bệnh sẽ cảm nhận rõ nhất cơn đau vào sáng sớm, đêm khuya và khi vận động đột ngột.

Các khớp sưng đỏ

Tình trạng viêm nhiễm sẽ dẫn đến sưng đỏ khớp. Do đó, người bệnh sẽ cảm nhận rõ các khớp bị sưng đỏ, phù, nóng ấm. Ngoài ra, khi người bệnh nhấn vào các khớp sưng này sẽ cảm nhận cơn đau rõ rệt hơn.

Cứng khớp

Các khớp của người viêm khớp thường có biểu hiện khó cử động và cứng khớp. Triệu chứng cứng khớp khiến người bệnh hạn chế trong vận động và thường biểu hiện rõ nhất vào buổi sáng hoặc khi đứng (ngồi) quá lâu ở một vị trí.

Khi cử động khớp xuất hiện tiếng kêu lạ

Khi bị viêm khớp, lớp sụn bảo vệ khớp bị hao mòn cùng với chất dịch bôi trơn giảm đáng kể. Vì vậy, tình trạng này khiến các đầu xương ở các khớp cọ sát vào nhau và gây ra tiếng kêu “lạo xạo”, “lục cục” ở các khớp bị viêm.

Các cơ bị yếu

Nhiều người bệnh viêm khớp hạn chế vận động, thường xuyên ngồi một chỗ khiến cho khí huyết ở các mạch không được lưu thông tốt. Do đó, các cơ xung quanh của khớp cũng gặp tình trạng suy yếu lâu dần có thể dẫn đến teo.

Khớp bị biến dạng

Đối với những người bị viêm khớp nặng khiến cho hệ thống sụn xương cũng như dây chằng bị biến dạng, gặp các tác động xấu. Lúc này, người bệnh gặp tình trạng đầu xương lệch ra ngoài gây đau và hạn chế vận động.

Một số dấu hiệu khác

Bên cạnh các triệu chứng viêm khớp kể trên, người bệnh còn có thể gặp các triệu chứng toàn thân như: mệt mỏi, sốt, kém tập trung, mất ngủ, căng thẳng kéo dài….

Triệu chứng bệnh viêm khớp

Nguyên nhân gây viêm khớp

Nguyên nhân gây viêm khớp có thể do quá trình lão hóa, tổn thương của xương khớp hoặc do bệnh tự miễn. Tùy từng loại viêm khớp mà nguyên nhân gây ra sẽ khác nhau, có thể kể đến hai loại chính là:

  • Viêm xương khớp là loại viêm khớp phổ biến nhất. Tình trạng bệnh này liên quan đến sự tổn thương và hao mòn của sụn khớp. Tình trạng hao mòn này có thể do lão hóa xảy ra trong nhiều năm hoặc có thể do nhiễm trùng, chấn thương. Những nguyên nhân này gây ra tình trạng viêm sưng trong các khớp.
  • Viêm khớp dạng thấp xảy ra do sự tấn công của hệ thống miễn dịch tới lớp niêm mạc của khớp khiến lớp niêm mạc này bị sưng viêm. Bệnh kéo dài có thể gây phá hủy sụn trong khớp.

Các yếu tố rủi ro gây viêm khớp

Bệnh viêm khớp do nhiều nguyên nhân khác nhau, tuy nhiên bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nếu có những yếu tố rủi ro sau:

  • Tiền sử gia đình: Bạn có nguy cơ bị viêm khớp cao hơn người bình thường nếu trong gia đình từng có người mắc bệnh này. Bởi yếu tố gen có thể tiềm ẩn và tăng nguy cơ mắc bệnh hơn.
  • Yếu tố tuổi tác: Những người trung niên và cao tuổi thường có nguy cơ bị viêm khớp cao hơn so với người trẻ.
  • Có tiền sử tổn thương khớp: Những người từng bị tổn thương ở các khớp như chơi thể thao, tai nạn giao thông… thường có nguy cơ bị viêm khớp cao hơn.
  • Người thừa cân, béo phì: Những người thừa cân, béo phì quá mức sẽ dẫn đến căng thẳng các khớp đặc biệt là hông, đầu gối và cột sống.

yếu tố rủi ro gây viêm khớp

Viêm khớp có nguy hiểm không?

Viêm khớp sẽ nguy hiểm nếu nó không được kiểm soát và điều trị đúng cách. Bởi viêm khớp có khuynh hướng tiến triển nặng và tái phát nhiều lần. Khi viêm khớp nặng, người bệnh sẽ gặp khó khăn hơn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày như ngồi thẳng, đi lại thoải mái, mang vác vật nặng… Thậm chí, trong một số trường hợp, người bệnh có thể bị xoắn hoặc biến dạng các khớp.

Ngoài ra, viêm khớp có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm khác như:

  • Teo cơ
  • Biến dạng khớp, dính khớp
  • Tàn phế, bại liệt, mất khả năng vận động.
  • Tổn thương đến hệ tim mạch hoặc các dây thần kinh.

Do viêm khớp được xác định là có tính chất nguy hiểm nên các chuyên gia y tế khuyến cáo những người có dấu hiệu nghi ngờ viêm khớp cần thăm khám để xác định nguyên nhân và phương pháp điều trị. Người bệnh viêm khớp không nên chần chừ hoặc tự ý dùng thuốc không theo chỉ định y khoa để điều trị tại nhà.

Chẩn đoán bệnh viêm khớp

Để chẩn đoán tình trạng bệnh viêm khớp, các bác sĩ sẽ kiểm tra lâm sàng các khớp xem có xuất hiện tình trạng sưng đau, đỏ và ấm không. Đồng thời người bệnh sẽ được kiểm tra về khả năng cử động các khớp. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ bệnh, các bác sĩ sẽ chỉ định một số xét nghiệm chuyên khoa như:

Xét nghiệm phân tích

Xét nghiệm phân tích bao gồm xét nghiệm nước tiểu, máu và dịch khớp. Các bác sĩ sẽ gây tê khu vực khớp của người bệnh để lấy đi một lượng nhỏ chất lỏng và thực hiện xét nghiệm chuyên sâu, phân tích những bất thường trong sụn khớp.

Siêu âm

Siêu âm sử dụng sóng âm có tần số cao để thấy được hình ảnh sụn, mô mềm và cấu trúc chất lỏng bao khớp. Phương pháp siêu âm để quan sát sơ bộ về sụn khớp cũng như xác định vị trí tiêm khớp ở người bệnh.

Xét nghiệm hình ảnh

Các xét nghiệm hình ảnh giúp bác sĩ phát hiện những vấn đề trong khớp cũng như mức độ tổn thương của bệnh tới các cơ quan khác, bao gồm:

  • Chụp X-quang: Sử dụng các tia X bức xạ thấp để tạo ra hình ảnh xương. Phương pháp này giúp các bác sĩ quan sát được sự tổn thương sụn, gai xương cũng như các vấn đề tổn thương khớp. Chụp X-quang thường được dùng trong theo dõi và kiểm soát bệnh lâu dài.
  • Chụp CT – cắt lớp vi tính: Máy quét CT sẽ cho hình ảnh chụp xương khớp từ nhiều góc độ khác nhau và tạo thành hình ảnh các mặt cắt cấu trúc trong xương khớp. Chụp CT giúp các bác sĩ hình dung về xương khớp cũng như mô mềm xung quanh.
  • Chụp MRI – cộng hưởng từ: Phương pháp chụp hình ảnh kết hợp với sóng vô tuyến từ trường mạnh. Phương pháp này giúp tạo ra hình ảnh chi tiết về mô mềm như gân, sụn, dây chằng rõ nhất. Từ đó giúp các bác sĩ đánh giá tổn thương ở người bệnh.

Chẩn đoán bệnh viêm khớp

Phác đồ điều trị viêm khớp

Các phương pháp điều trị viêm khớp hướng tới mục đích giảm tổn thương xương khớp, kiểm soát cơn đau. Ngoài ra, các phương pháp này giúp duy trì và cải thiện khả năng hoạt động cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Một số phương pháp điều trị bệnh thường được lựa chọn là: Sử dụng thuốc, vật lý trị liệu, nẹp hoặc dụng cụ hỗ trợ, phẫu thuật, thay đổi thói quen sinh hoạt… Trong đó, bao gồm:

Sử dụng thuốc điều trị viêm khớp

Các loại thuốc điều trị viêm khớp phụ thuộc vào loại bệnh cũng như mức độ của bệnh. Trong đó một số loại thuốc thường được lựa chọn là:

  • Thuốc giảm đau: Các loại thuốc giảm đau giúp giảm triệu chứng khó chịu, đau nhức ở người bệnh. Trong đó một số loại thuốc phổ biến là: Tramadol (Ultram), Ccetaminophen (Tylenol), Oxycodone (Oxycontin, Percocet), Hydrocodone (Lortab, Vicodin)…
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID): Có tác dụng giảm viêm và giảm đau hiệu quả. Một số loại thuốc trong nhóm này có thể kể đến như: Naproxen natri (Aleve), ibuprofen (Advil, Motrin IB)… Những loại thuốc NSAID thường ở dạng gel, kem, miếng dán với tác dụng giảm triệu chứng nhanh.
  • Corticosteroid: Các loại thuốc chứa corticoid thường được sử dụng ở những người viêm khớp có ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, giảm viêm cũng như ức chế tình trạng này tăng nặng. Một số loại thuốc có thể kể đến như: cortisone, prednisone…
  • Thuốc điều trị bệnh DMARDs: Đây là loại thuốc có công dụng giảm đau, ngăn chặn tình trạng các khớp bị tấn công bởi hệ thống miễn dịch. Có thể kể đến như: Hydroxychloroquine (Plaquenil) và methotrexate (Trexall).

Các phương pháp vật lý trị liệu

  • Sử dụng nẹp: Giúp cải thiện phạm vi chuyển động và giảm tổn thương lên các sụn khớp bị viêm.
  • Châm cứu: Sử dụng các kim châm nhỏ để châm cứu vào khu vực khớp bị đau giúp người bệnh giảm đau và lưu thông khí huyết.
  • Massage: Giúp tăng lưu lượng máu và làm ấm các khớp bị đau hoặc tổn thương. Phương pháp massage thường được thực hiện bởi những người có chuyên môn về vật lý trị liệu để đạt kết quả điều trị tốt nhất.
  • Tập luyện yoga: Giúp tác động thư giãn, cải thiện độ linh hoạt và phạm chi chuyển động các khớp ở những người bị viêm khớp.
  • Bổ sung Glucosamin và Chondroitin: Giúp giảm đau do viêm khớp và hỗ trợ phục hồi sức khỏe sụn khớp.

Phác đồ điều trị viêm khớp

Phương pháp phẫu thuật

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng nếu các phương pháp điều trị khác không mang lại kết quả tốt. Lúc này, các bác sĩ sẽ thăm khám và đưa ra chỉ định phương pháp phẫu thuật phù hợp với tình trạng và sức khỏe người bệnh, có thể kể đến như:

  • Phẫu thuật sửa chữa chung: Bề mặt khớp của người bệnh sẽ được giảm đau và cải thiện chức năng vận động thông qua một số tác động của bác sĩ. Thủ thuật này thường được các bác sĩ thực hiện bằng phương pháp nội soi qua vết rạch nhỏ ở trên khớp.
  • Thay khớp: Phương pháp phẫu thuật này được lựa chọn khi tình trạng sức khỏe người bệnh không thuyên giảm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến vân động. Quá trình thay khớp sẽ được thực hiện bằng cách loại bỏ khớp hư hỏng và thay thế bằng khớp nhân tạo. Thông thường, các khớp được thay thế nhiều nhất là khớp đầu gối và hông.

Viêm khớp nên ăn gì, kiêng ăn gì?

Những người bệnh viêm khớp cần đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng. Theo đó, những đối tượng này nên chú ý bổ sung đa dạng các loại khoáng chất, vitamin, chất chống oxy hóa và các dưỡng chất khác. Đối với những người viêm khớp bị béo phì nên chú ý chế độ dinh dưỡng giảm cân khoa học. Đối với những người gầy yếu bị viêm khớp nên tăng cường chế độ dinh dưỡng tốt cho cơ thể. Cụ thể:

Người bệnh viêm khớp nên ăn gì?

Một số loại thực phẩm tốt cho người bệnh viêm khớp bao gồm:

Axit béo Omega 3

Giúp hỗ trợ giảm viêm khớp và tăng cường khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng cho xương khớp. Người bệnh có thể bổ sung loại thực phẩm chứa Omega 3 từ: cá trích, cá bơn, cá ngừ, cá hồi, cá thu, cá mòi… Ngoài ra, một số loại thực vật chứa nhiều Omega 3 tốt cho sức khỏe người bệnh là: dầu hạt cải, quả óc chó, hạt lanh…

Trứng gà

Trứng gà là loại thực phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng đặc biệt là canxi tốt cho người bệnh viêm khớp. Bạn có thể bổ sung trứng theo nhiều cách khác nhau như: luộc, rán, hấp… tốt cho xương khớp cũng như sức khỏe tổng thể. Chỉ nên bổ sung trứng gà khoảng 2-3 lần một tuần.

Các loại rau màu xanh thẫm

Các loại rau màu xanh thẫm giúp cung cấp khoáng chất, vitamin cần thiết cho cơ thể. Vì vậy, những loại rau này rất tốt cho người bị bệnh viêm khớp. Trong đó có thể kể đến như: Súp lơ xanh, cải xanh, cải xoong…

viêm khớp nên ăn gì

Ngũ cốc nguyên hạt

Các loại ngũ cốc nguyên hạt giúp cung cấp vitamin, chất xơ, chất chống oxy hóa và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Thêm vào đó, trong các loại ngũ cốc còn chứa nhiều carbohydrate cung cấp năng lượng tốt cho người bệnh.

Bạn có thể bổ sung các loại ngũ cốc nguyên hạt từ: lúa mì, gạo lứt, lúa mạch và họ nhà đậu rất tốt cho sức khỏe.

Trà xanh

Trong các loại trà đặc biệt là trà xanh chứa các chất giúp kháng viêm, thanh lọc cơ thể và tái tạo tổn thương khớp sụn tốt. Do đó, loại nước uống này rất tốt cho sức khỏe người bệnh viêm khớp. Bạn nên uống khoảng 500 – 1 lít nước trà xanh mỗi ngày để tốt cho cơ thể.

Người bệnh viêm khớp kiêng ăn gì?

Bên cạnh các loại thực phẩm tốt cho người bị viêm khớp thì người bệnh cũng cần chú ý kiêng kỵ các thực phẩm như:

  • Thực phẩm có chứa lượng đường lớn như: Thực phẩm ướp đường, đường….
  • Caffeine: Các loại thực phẩm, thức uống chứa caffeine có thể gây hại cho bệnh xương khớp, khiến tình trạng viêm khớp trở nên tồi tệ hơn.
  • Thực phẩm chứa bột mì ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp và tình trạng sưng viêm.
  • Thực phẩm có chứa lượng muối cao làm nặng hơn tình trạng viêm.
  • Thức uống có ga: Các loại thức uống có ga có thể làm tăng nặng hơn tình trạng viêm khớp, ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh xương khớp.
  • Thịt đỏ: Một số lượng thịt đỏ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chứng bệnh viêm khớp của người bệnh. Do đó, những người bị viêm khớp nên hạn chế thịt đỏ từ: Thịt bò, trâu, dê…

Bệnh viêm khớp là một bệnh đau nhức khớp phổ biến ảnh hưởng đến khả năng vận động, di chuyển của người bệnh. Do đó, người bệnh cần chú ý theo dõi cơ thể để kịp thời thăm khám và chữa trị đúng cách cũng như phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm. Hy vọng những thông tin trên hữu ích với bạn.

Bài viết được chỉnh sửa ngày 26 Tháng Tư, 2021

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *